برچسب تنبلی کمکی نمی‌کند
وقتی چند بار مطالعه را عقب می‌اندازیم، ممکن است سریع به خودمان برچسب «تنبل» بزنیم. این برچسب علت را توضیح نمی‌دهد و معمولاً احساس شرم را بیشتر می‌کند. برای تغییر رفتار باید دقیق‌تر بدانیم در لحظه شروع چه اتفاقی می‌افتد.
گاهی کار بیش از حد بزرگ یا مبهم است. گاهی می‌ترسیم تلاش کنیم و نتیجه دلخواه نگیریم. گاهی انرژی کافی نداریم یا محیط پر از محرک‌های مزاحم است. هرکدام از این علت‌ها پاسخ متفاوتی می‌خواهد.
مانع اصلی را نام‌گذاری کنید
پیش از مجبورکردن خود به مطالعه، جمله زیر را کامل کنید:
«شروع این کار برای من سخت است، چون …»
پاسخ ممکن است یکی از این موارد باشد:
- نمی‌دانم از کجا شروع کنم.
- حجم فصل من را می‌ترساند.
- فکر می‌کنم باید همه‌چیز را کامل یاد بگیرم.
- تلفن همراه حواسم را پرت می‌کند.
- خسته‌ام و استراحت کافی نداشته‌ام.
وقتی مانع روشن شود، قدم بعدی نیز مشخص‌تر می‌شود.
کار را تا سطح «شروع‌کردنی» کوچک کنید
«خواندن شیمی» هنوز بزرگ است. آن را به کوچک‌ترین رفتار قابل مشاهده تبدیل کنید:
- کتاب را باز کنم.
- تیترهای دو صفحه را ببینم.
- یک مثال را بخوانم.
- فقط پنج تست انتخاب کنم.
می‌توانید با خودتان قرار بگذارید فقط پنج یا ده دقیقه ادامه دهید. پس از آن آزادید توقف کنید یا ادامه دهید. هدف این روش فریب‌دادن خود نیست؛ هدف کاهش اصطکاک آغاز است. بسیاری از کارها پس از شروع، ساده‌تر از لحظه قبل از شروع احساس می‌شوند.
تصمیم‌ها را از لحظه شروع حذف کنید
اگر هنگام هر جلسه باید تصمیم بگیرید کدام درس، کدام منبع و چند تست را انجام دهید، انرژی ذهنی زیادی مصرف می‌شود. شب قبل یک دستور شروع ساده بنویسید:
«ساعت ۸، پشت میز، صفحه ۴۲ کتاب و تست‌های ۱ تا ۱۰.»
هرچه نقطه شروع روشن‌تر باشد، احتمال مذاکره طولانی با خودتان کمتر می‌شود.
محیط را هم مسئول بدانید
اراده تنها ابزار شما نیست. تلفن همراه را دور از دسترس قرار دهید، اعلان‌ها را ببندید و فقط وسایل لازم برای همان بازه را روی میز نگه دارید. اگر در خانه مکان ثابتی برای مطالعه ندارید، یک نشانه ثابت مانند چراغ، هدفون یا دفتر مشخص می‌تواند به شروع کمک کند.
بعد از یک روز ناموفق چه کنیم؟
یک روز کم‌کار نباید به یک هفته توقف تبدیل شود. به‌جای تلاش برای جبران سنگین، برنامه روز بعد را به نسخه‌ای واقع‌بینانه برگردانید. جمله مفید این است: «امروز مطابق انتظار پیش نرفت؛ قدم بعدی من چیست؟»
جمع‌بندی: اهمال‌کاری یک حکم درباره شخصیت شما نیست. آن را به‌عنوان رفتاری ببینید که علت، محرک و راه‌های اصلاح دارد. شناخت مانع و کوچک‌کردن قدم اول، شروع را دسترس‌پذیرتر می‌کند.
